Edi Luarasi, zonja e rëndë e teatrit dhe filmit shqiptar

Hënë, 07 May 2018 17:35

Sot është ditëlindja e aktores së shquar të teatrit e filmit, Edi Luarasi, aktorja që sakrifikoi gjithccka për të shoqin, familjen. Historia e saj është një histori e dhimbshme, kur diktatura i shkatërroi jetën, karrierën, të ardhmen. Prej disa muajsh ajo jeton pa bashkëshortin e saj, regjisorin e dramaturgun e shquar, Mihal Luarasi, i cili u nda nga jeta vitin e kaluar. Më poshtë një portret i Edit, marrë nga "Aktoret".     

Edi Luarasi (1940). Aktore. Lindi ne Tirane, me 7 maj, nga prinder intelektuale: e ema mesuese, i ati, Ndoc Mirdita, oficer i larte i ushtrise. Qysh femije ra ne sy per talentin e saj si kengetare dhe ne moshen 14-vjeare u aktivizua nga Estrada e Shtetit* si kengetare (1954-1957) se bashku me te motren, duke u bere te njohura si dueti “Motrat Mirdita”. Regjisori i njohur Mihal Luarasi shqoi talentin e saj per aktrim dhe e aktivizoi ne role te vogla si dhe dy komedi te plota.

Ne vitin 1958, ajo u martua me te dhe nje vit me vone hyri ne shkollen e larte per aktore “Aleksander Moisiu”*, ne kursin e pare te saj (1959-1963). Fill pas mbarimit te studimeve u emerua ne Teatrin Popullor*, ku luajti edhe rolet e para: Vera te drama Shtepia ne Bulevard e Fadil Pacramit* dhe Beatricja te komedia Shume zhurme per asgje e Shekspirit. Qysh me keto dy role duket se mori udhe edhe profili i saj aktorial, i cili ravijezohet njeherazi ne dy kahe: ate dramatik-psikologjik dhe ate komik e gazmor. Aktore me temperament te forte, ze kumbues, e gjalle dhe plot energji, ajo nje vit me vone luajti rolin e Lenes ne dramen Doktor Aleksi te Ibrahim Urucit*, duke luajtur perkrah Kadri Roshit. Kordelia te tragjedia Mbreti Lir e Shekspirit (1965) ishte nga figurat ku E. Luarasi deshmoi begati emocionale, natyrshmeri dhe vertetetesi, me synimin per te dhene ndershmerine, boten e paster, te brishte e poetike te bijes me dashurine dhe perkushtimin e painters ndaj te atit.

Fale vullnetit per te provuar, ajo realizoi individualisht ne vitin 1967 rolin e Cuces ne dramen Cuca e maleve e Loni Papes*, ku theksoi vullnetin, shpirtin luftarak dhe kembenguljen e heroines per te mberritur qellimin e saj me perhapjen e arsimit dhe diturise nder grate malesore. Nga rolet mbreselenese te E. Luarasit ishte ai i Leas ne dramen Njollat e murrme te Minush Jeros, regjisor M. Luarasi, vene ne teatrin e Korces, fituese e Festivalit IV te Teatrove, drame e cila u kritikua ashper nga vete diktatori Enver Hoxha per “nxirrje te realitetit”. Me kete rol ajo mori “Medaljen e Arte” si aktorja me e mire. Ne veshtrimin e saj E. Luarasi rivleresoi aspektin njerezor te figures, perpelitjen per te perballuar raportet e veshtira, delikate e kontradiktore ne familje (me te shoqin, te birin), sikurse trysine e ardhur nga aktori social-politik ne formen e nje opinioni konservator agresiv, qe nderhynte, shqetesonte dhe disekuilibronte marredheniet personale, deri edhe intime, ne trajten e nje vetedijeje dhunuese.

Lea erdhi pikerisht ne keto kunderthenie e dyzime shpirterore, cka rriti ndjeshem fuqine ndikuese tek audienca, sikunder edhe thelloi per mbare semantiken e saj me dometheniet e ofruara pertej tekstit. Ne rrafshe epike dhe sublime, luajti rolin e nenes ne dramen Te pamposhturit e Minush Jeros (1971). Duke ruajtur nje drejtpeshim te mire ideomocional ne kahet kontradiktore te personazhit, ajo operoi me aplikimin e toneve te thuketa dramatike e tragjike, nen nje tension psikologjik te skajshem dhe e vendosur ne situaten ekzistenciale te dilemes: te shpetoje te birin dhe te komprometoje aksionin e pritshem te luftes guerile, apo e kunderta? Ne vitin 1971 kthehet ne Tirane dhe luan serishmi rolin e Beatrices ne komedine Shume zhurme per asgje (regjisor Mario Ashiku) ne Teatrin e te Rinjve*. Rikthimin ne Teatrin Popullor, qe ngjau nje vit me vone, e promovoi me dy role, fatkeqesisht te ndaluara nga censura: nena italiane te drama Armiqte e Shpetim Gines (i cili pati nje fund tragjik) dhe Keroli ne dramen Orfeu zbret ne ferr e Tenesi Uilliamsit.

Prezantoi Festivalin e 11 te Kenges ne Radiotelevizion, ne 1973, dhe me 1974 e larguan nga Teatri Popullor, si bashkeshortja e M. Luarasit, tashme te denuar me burg, pa e braktisur ate ne ditet e veshtira, perkundrazi duke punuar per 17 vjet rrjesht si rrobaqepese, derisa doli ne pension. Pas rrezimit te diktatures, me 1991 regjisori Gezim Kame* e therret ne Teatrin Popullor qe te luaje rolin kryesor, Kler Cahansian, ne dramen Vizita e dames plake e Frederik Durrenmatit. Ky ishte nje rikthim mallengjyes dhe nje triumf i aktores. Instikti i saj i pacenuar dhe i dlire beri qe ky rol te shenoje dhe piken me te larte interpretative te gjithe karrieres, cka u vu re ne qasjen e mprehte dhe inteligjente kundruall personazhit dhe filozofise qe ajo perfaqesonte. Sa racionale, e pameshirshme, hakmarrese dhe “e thate”, po aq aktorja nuk i kurseu as flukset emocionale, ne forme reminishencash te befta, qe vinin nga rinia e hershme dhe dashuria e poshteruar dikur. 1993-2003 vendoset ne Hungari prane te shoqit, per t’u rikthyer me disa role te tjera, ku spikati ai i nenes ne dramen Korbi i bardhe e M. Luarasit. E. Luarasi ka luajtur edhe tri role ne kinematografi, ku bie ne sy roli i Aferdites ne filmin Ngadhenjim mbi vdekjen. Mban titullin “Artiste e merituar” (1992).

 
Modifikuar më Hënë, 07 May 2018 17:50

Lini komentin tuaj!

Fyerjet dhe përdorimi i fjalëve banale, do të pasoj me fshirjen e komentit tuaj.

Lajmet e fundit

Aksident në qendër Beratit. Motorri godet gruan 43-vjeçare, të dy në gjendje të rëndë

Aktualitet

Aksident në qendër Beratit. Motorri godet gruan 43-vjeçare, të dy në gjendje të rëndë

Një aksident i rëndë ka ndodhur pak minuta më parë në qendër të qytetit,në rrugën që të çon drejt Stadiumit "Tomorri",rreth 300 metra larg Drejtorisë së Policisë Berat. Një motorr,duke ecur...

Champions sjell sot të tjera sfida magjike, në fushë zbret Ronaldo

Sport

Champions sjell sot të tjera sfida magjike, në fushë zbret Ronaldo

Mbrëmja e së martës dha vetëm një shijim të asaj që duhet të presim nga edicioni i ri i Champions League, që zbret sërish sot në fushën e lojës me...

“Streha mes reve” në Gjermani, pritet me interesin e publikut

Kulturë

“Streha mes reve” në Gjermani, pritet me interesin e publikut

Filmi “Streha mes reve” me skenar dhe regji nga Robert Budina është përcjellë me interesin e publikut në disa qytete të Gjermanisë, ku po shfaqet. Sipas faqes zyrtare të filmit...

Sondazh

Nothing found!

Sondazh

Nothing found!