1920/Vrasja e Sali Nivicës e rrëfyer prej një dëshmitari

E mërkurë, 15 July 2020 12:49
Sali Nivica Sali Nivica

Nga Kastriot Dervishi

Më 10.1.1920, në Shkodër, nga Kolë Ashiku u vra Sali Nivica (1890-1920), kryeredaktor i gazetës “Populli”. Kjo vrasje e kryer në kohën kur fuqitë italiane ishin të mobilizuara të pengonin mbajtjen e kongresit të Lushnjës, është aluduar se është kryer me urdhër të tyre. Vrasja ndodhi para konsullatës italiane. I gjendur ngushtë nga reagimi i Salit, Ashiku u fut brenda konsullatës për t’u mbrojtur. Konsulli italian ua dorëzoi autoriteteve shqiptare, të cilat e arrestuan dhe më pas e dënuan.

Nëse veprimi do kishte nxitjen e Italisë, minimalisht nuk duhej të kryhej para dyerve të konsullatës. Përndryshe do ishte veprim shumë i trashë. Pavarësisht se nuk është lexuar as dosje e dënimit të autorit dhe as deklaratat e tij në moshën 60-vjeçare kur u dënua për herë të dytë, në shumë botime e lidhin vrasjen të porositur nga italianët. Sali Nivica ishte vërtet njeri me ndikim në atë kohë, por nuk ishte as në nivelin e Ahmet Zogut, Aqif Biçakçiut, Sulejman Delvinës, Sotir Pecit, etj, që ishin figurat kryesore të politikës. Le të shohin dy dëshmi, së parë nga Sejfi Vllamasi e së dyti atë që ka thënë vetë vrasësi, teksa u dënua për herë të dytë, në vitin 1946.

***

Vrasja e Sali Nivicës

Sali Nivica, drejtor i gazetës “Populli”, organ i organizatës “Krahu Kombëtar”, vritet më 11 janar (1920) në Shkodër prej Kolë Ashikut. Saliu ka dashur të marrë me qira për zyrë e për banim një dhomë mbi dyqanin e këtij të fundit, por mbasi ky e han fjalën, Saliu i vrazhdë nga goja i thotë: “Burrit me mustaqe s’i ka hije të hajë fjalën”. Kjo fjalë e prek Kolën, i cili si i koritur, vendos të hakmerret. Vëllai i tij, Anton Ashiku, prift, e paralajmëron Hysni Currin që të merrte masa pajtimi me kohë, mbasi vëllain e tij nuk e shihte në rregull. Hysni Curri nga moskujdesja dhe nga mosdhënia rëndësi çështjes se mund të përfundonte keq, u mjaftua vetëm duke i dhënë Saliut një djalë prej Gucie të quajtur Shaban, për ta shoqëruar përditë. Saliu një orë pas takimit që pati me të në shtëpinë e tij, del e shkon në bashki de mbasi e lë Shabanin të priste atje, shkon në postë, e cila ishte përballë bashkisë, në një rrugicë të ngushtë. Kur del prej poste, krimineli që ka qenë në pritë, i del përpara befas dhe e qëllon dy herë me revolver nagant, duke e plagosur rëndë. Ashiku tentoi të ikte, por 4 plumbat e Saliut e detyruan të futej në konsullatën italiane.

Saliu vdiq prej plagës së rëndë dhe prej hemorragjisë. Saliu nga Nivica ka qenë patriot i vendosur, i zgjuar, punëtor i madh, me karakter të fortë dhe një gazetar i pasionuar. Vrasja e tij në atë kohë, ka qenë një humbje e madhe për nacionalistët shqiptare. Populli i Shkodrës, i pikëlluar në kulm, ditën e varrimit i mbylli dyqanet e qytetit. Me mijëra persona vizituan trupin e tij në qendrën e Komitetit të Kosovës dhe e përcollën deri në banesën e fundit.

Italianët u gëzuan nga zhdukja e një armiku të tyre të vendosur e të aftë, që u bënte një luftë të pamëshirshme me gazetën “Populli” dhe krimineli ndofta do të jetë influencuar nga italianët e agjentët e tyre shqiptarë, por vrasja e Sali Nivicës, më tepër se një krim politik, ishte një vrasje ordinere që ka dëmtuar shumë politikisht. (Sejfi Vllamasi, “Ballafaqime politike”, botimi i dytë, Tiranë 2000, Tiranë 186-187).

(vijon tematika)

Lini komentin tuaj!

Fyerjet dhe përdorimi i fjalëve banale, do të pasoj me fshirjen e komentit tuaj.

Lajmet e fundit

Avni Delvina në Shtëpinë e Bardhë!

Politikë

Avni Delvina në Shtëpinë e Bardhë!

Nga Dritan Kaba – Vepra artistike e Avni Delvina kushtuar Presidentit Trump arrin ne Shtepine e Bardhe. Donald Jr. Trump me albumin e mjeshtrit ne duart e tij. Një falenderim shkon dhe...

“Krim i pastër arsimor”, Luciano Boci: Skandal, institucionet arsimore parauniversitare prej 7 vitesh drejtohen nga persona te komanduar politik

Politikë

“Krim i pastër arsimor”, Luciano Boci: Skandal, institucionet arsimore parauniversitare prej 7 vitesh drejtohen nga persona te komanduar politik

  Ish-deputeti i Partisë Demokratike Luciano Boci, me anë të një statusi në “Facebook” shkruan se institucionet parauniversitare prej shtatë vitesh tashmë drejtohen nga persona të komanduar politik. Boci thekson se këta...

“Shqipëria në 4 rajone”, Çollaku: Frikën e Ramës nuk e shëron dot mandati i hequr nga Qarku Dibër, nuk i ikën dot dajakut popullor

Politikë

“Shqipëria në 4 rajone”, Çollaku: Frikën e Ramës nuk e shëron dot mandati i hequr nga Qarku Dibër, nuk i ikën dot dajakut popullor

  Drejtuesi politik i Partisë Demokratike në Qarkun e Dibrës Kreshnik Çollaku shprehet se Frikën e Ramës nuk e shëron dot mandati i hequr nga Qarku Dibër. Duke marrë shkas nga debati...